Justis verklaring omtrent gedrag

Verklaring Omtrent Gedrag aanvragen

Wat is een Verklaring Omtrent Gedrag?

Wanneer iemand in een nieuwe functie gaat starten of bijvoorbeeld als vrijwilliger aan het werk gaat, is de kans groot dat de toekomstige werkgever of de vrijwilligersorganisatie je verzoekt om een Verklaring Omtrent Gedrag, ofwel VOG, aan te vragen. Voor een werkgever of organisatie is het belangrijk om de goede naam die men heeft te behouden. Dat betekent dat het bedrijf bij de aanname zich zeker wil stellen dat men geen risico loopt door iemand in huis te halen die de naam van het bedrijf kan aantasten. Garanties heeft men uiteraard nooit, maar een VOG geeft wel enige zekerheid. Je weet dan als werkgever in ieder geval dat het (justitiële) verleden van de aan te stellen persoon geen bezwaar vormt voor het vervullen van de specifieke taak of functie. Ook een organisatie als een bijvoorbeeld een sportvereniging moet er vanuit kunnen gaan dat vrijwilligers een schone lei hebben. Overigens wil het begaan hebben van strafbare feiten niet zeggen dat je geen VOG krijgt, maar daarover later in deze tekst meer.

Hoe vraag je de Verklaring Omtrent Gedrag aan?

Het aanvragen van een VOG kan op verschillende manieren. De aanvrager kan persoonlijk naar de gemeente gaan en de aanvraag doen, maar gemakkelijker is het om het via het online aanvraagformulier van Digitaal VOG te doen. Dat heeft een aantal voordelen boven het bezoek aan de gemeente. Zo kun je dit gewoon thuis of op je werk aan de PC doen. Verder hoef je dit niet, in tegenstelling tot een bezoek aan de gemeente, persoonlijk te doen. Vaak zullen werkgevers het aanvraagformulier VOG willen invullen, vooral wanneer men meerdere nieuwe werknemers tegelijk aanstelt. Een ander voordeel is dat een online aangevraagde VOG over het algemeen sneller is afgehandeld dan wanneer deze bij de gemeente is aangevraagd.
Wanneer de werkgever van de toekomstige werknemer een aanvraag VOG verwacht, zal deze mogelijk de kosten hiervoor willen betalen. Wordt het online aanvraagformulier gebruikt, dan kan de werkgever de kosten bij het indienen van het formulier direct voldoen. Deze kosten VOG bedragen bij Digitaal VOG € 40,35.
Het aanvraagformulier komt terecht bij Dienst Justis. Dit is een screeningsautoriteit die valt onder het Ministerie van Justitie en Veiligheid. Deze screeningsautoriteit screent personen en organisaties, analyseert informatie uit diverse bronnen en vormt zich dan een oordeel over de integriteit van de onderzochte personen en organisaties. Daarmee werkt Dienst Justis aan de veiligheid van de samenleving.
Na ontvangst van het aanvraagformulier stuurt Dienst Justis de aanvrager op zijn of haar persoonlijke e-mailadres een e-mail met daarin een code. Deze code dient de aanvrager te gebruiken voor het bevestigen van zijn identiteit. Hierbij dient men direct de leges van € 33,85 via iDeal te voldoen. Mocht de werkgever de kosten van de leges ook op zich willen nemen, dan zul de aanvrager het betalingsbewijs van iDeal moeten overleggen, want als particulier ontvang je geen factuur van Dienst Justis.
Voor de bevestiging van de identiteit moet de aanvrager behalve eerder genoemd persoonlijk e-mailadres beschikken over een geldige inschrijving te hebben in het Basisregistratie Personen systeem (BRP) van de gemeente. Daarnaast heeft men een geldig DigiD-account nodig. Als je geen geldig DigiD-account hebt, kan deze hier worden aangevraagd.
Wanneer iemand geen geldige inschrijving heeft in het BRP, kan deze alsnog een VOG aanvragen, maar dan moet dat rechtstreeks bij Dienst Justis gedaan worden. Het advies in dat geval is dan ook om contact op te nemen met Dienst Justis.

De screeningsprofielen

Nadat bovenstaande stappen zijn gedaan zal Dienst Justis het onderzoek opstarten.
Dit onderzoek gebeurt aan de hand van screeningsprofielen. Er zijn vijftien specifieke screeningsprofielen, een profiel “onbekende functie” en een algemeen profiel. Het algemeen profiel is onderverdeeld in de volgende acht risicogebieden:

• Informatie: iemand kan vertrouwelijke of gevoelige informatie misbruiken.
• Geld: hier speelt het risico van diefstal, verduistering, vervalsing of witwassen.
• Goederen: men kan onzorgvuldig omgaan met voedingsmiddelen of gevaarlijke stoffen en daarmee de volksgezondheid in gevaar brengen. Ook speelt het risico van verduistering, vernieling of vervalsing van goederen.
• Diensten: hier zijn de risico’s o.a. verduistering, diefstal, milieudelicten, misbruik van vertrouwelijke informatie etc.. Verder kan bij klantcontact het risico bestaan van gewelds- en zedenmisdrijven,
• Zakelijke transacties: omkoping, verduistering, chantage en diefstal of lekken van beroepsgeheimen zijn hier de risico’s.
• Proces: sabotage en vernieling kunnen vitale bedrijfsprocessen ontregelen; bij vervoer van pakketten bestaat het gevaar van diefstal; bij het vervoer van personen zijn snelheidsovertredingen rijden onder invloed, agressief rijgedrag risico’s. Bij deze laatste categorie is er ook een risico aanwezig van diefstal, gewelds- en zedendelicten.
• Aansturen organisatie: denk hier aan het risico van machtsmisbruik.
• Personen: iemand die werkzaam is in een omgeving met kwetsbare mensen kan misbruik maken van zijn bevoegdheden of het in hem gestelde vertrouwen. Ook hier is het risico aanwezig van zeden- en geweldsdelicten en tevens afpersing of chantage.

 

 

De vijftien specifieke screeningsprofielen zijn de volgende:

• Politieke ambtsdragers: (potentiële) volksvertegenwoordigers moeten aan een hoge mate van integriteit voldoen en worden daar dan ook op gescreend bij de beoordeling. De terugkijktermijn voor deze functies is tien jaar.
• Visum en emigratie: bij dit profiel toetst men of de openbare orde van het ontvangende land in gevaar komt als betrokkene tot dat land wordt toegelaten.
• Huisvesting Wbmgp: voor bepaalde gebieden is een VOG vereist om zich daar te mogen vestigen. Wanneer uit screening van iemand van boven de 16 jaar blijkt dat deze de veiligheid en/of gezondheid van het gebied in gevaar zou kunnen brengen, dan krijgt deze persoon geen VOG en dus ook geen huisvestingsvergunning voor dit gebied.
• (Buitengewoon) opsporingsambtenaar: de functionaris is belast met de opsporing van strafbare feiten. Hierbij is een hoge mate van integriteit vereist. Derhalve zal deze ambtenaar hierop worden gescreend. Daarnaast zal men in deze functie ook in contact komen met kwetsbare mensen en gevoelige informatie.
• Vakantiegezinnen en adoptie: in deze functie is men verantwoordelijk voor de zorg van het welzijn van het kind. Daarbij speelt het risico van zedendelicten, maar ook het in gevaar brengen van de veiligheid van kinderen. Ook heeft men een voorbeeldfunctie voor de kinderen.
Gezondheidszorg en welzijn van mens en dier: de functionaris heeft de zorg voor personen die mogelijk (tijdelijk) afhankelijk van hem zijn. Verder kan men oneigenlijk gebruik maken van geneesmiddelen, medische apparatuur enz. Bovendien heeft men toegang tot vertrouwelijke en gevoelige gegevens.
• Exploitatievergunning: bedrijfsactiviteiten kunnen gevolgen hebben voor de openbare orde. Denk hierbij o.a. aan milieudelicten of het verkopen van verdovende middelen.
• Juridische dienstverlening: risico voor omkoping, witwassen, diefstal, verduistering. Verder heeft men te maken met klanten in een afhankelijke positie.
• Onderwijs: leerlingen die aan het onderwijs zijn toevertrouwd, kunnen in een afhankelijke positie komen. Daarbij speelt het gevaar van machtsmisbruik en derhalve het risico op afpersing, chantage of zeden- en geweldsdelicten.
Taxibranche; chauffeurskaart: de chauffeur is verantwoordelijk voor het welzijn en veiligheid van de passagiers. Deze kan in gevaar komen door: rijden onder invloed, overschrijding van de maximumsnelheid, gevaarlijk rijgedrag en/of agressief gedrag. Bij een één op één contact met klant speelt het gevaar van geweld- en zedendelicten, afpersing, chantage, diefstal, verduistering, vervalsing.
• Taxibranche; ondernemingsvergunning: de ondernemer stuurt mensen aan, waardoor hij in positie zit waar machtsmisbruik een risico kan zijn. Verder speelt het gevaar van valsheid in geschrifte of witwassen. Ook het niet goed onderhouden van het wagenpark is een risico dat personen en goederen in gevaar kan brengen.
• (Gezins)voogd bij voogdij-instellingen, reclasseringswerker, raadsonderzoeker en maatschappelijk werker: de functionarissen zijn belast met de zorg voor het welzijn en de veiligheid van de aan hun zorg toevertrouwde personen. Deze personen zitten in een (tijdelijke) afhankelijkheidspositie. Het risico van zedendelicten, geweld etc. is aanwezig. Ook hier heeft de functionaris te maken met vertrouwelijke gegevens.
• Beëdigd tolken en vertalers: deze functionarissen werken vaak voor opsporingsdiensten, het OM en de rechterlijke macht. Derhalve wordt gescreend op integriteit.
• Lidmaatschap schietvereniging: aangezien men met wapens omgaat, wordt voorafgaand aan het lidmaatschap een screening gedaan.
Financiële dienstverlening: men gaat om met gevoelige en vertrouwelijke informatie en ook met contant en giraal geld. Dit kan een risico zijn voor afpersing, chantage, vervalsing, fraude, diefstal en verduistering.
Als laatste is er het profiel “Onbekende functie”: dit wordt gebruikt wanneer nog niet duidelijk is welke functie de aanvrager gaat vervullen.

Bij het invullen van het online aanvraagformulier dient dit screeningsprofiel te worden aangegeven. Is het echter niet duidelijk en vult de aanvrager het niet in, dan zal Digitaal VOG beoordelen welk screeningsprofiel passend is en dit alsnog invullen.
Dienst Justis raadpleegt het Justitieel Documentatiesysteem (JDS) voor het nagaan of het strafbare feiten zijn gepleegd. Soms vindt de dienst het nodig om ook strafrechtelijke gegevens op te vragen bij het European Criminal Record Information System (ECRIS). Hierin zijn alle strafbare feiten vastgelegd die gepleegd zijn in EU-landen.
Wanneer Dienst Justis in deze eerste fase van het onderzoek niets vindt, wordt de VOG afgegeven en kan de aanvrager deze binnen twee weken na de aanvraag in de post verwachten. Let wel: de VOG wordt dus niet digitaal verstuurd. De originele papieren VOG wordt overigens maar één keer verstrekt, dus het is raadzaam om dit origineel aan de toekomstige werkgever te tonen, een kopie te laten maken en het origineel terug te vragen.
Overigens ontvangt de aanvrager de VOG persoonlijk. Deze wordt niet naar de werkgever gestuurd, noch wordt de werkgever op de hoogte gesteld dat de aanvrager de VOG heeft ontvangen. Hierbij maakt het niet uit wie het aanvraagformulier heeft ingediend, de werknemer of de werkgever.

De invloed van strafbare feiten op de beslissing van Dienst Justis

Wanneer Dienst Justis wel iets gevonden heeft, wordt er nader onderzocht. Zoals eerder aangegeven, hoeft het begaan hebben van strafbare feiten niet te betekenen dat er geen VOG afgegeven wordt. Het nader onderzoek is juist nodig om te bepalen of dit justitieel verleden een risico vormt voor het specifieke screeningsprofiel waarop onderzocht wordt. Een snelheidsovertreding bijvoorbeeld is relevant voor iemand die als taxichauffeur wil gaan werken, maar niet voor een baliemedewerker bij een bank. In het geval er meer onderzoek nodig is, ontvangt de aanvrager bij een positieve beslissing de VOG uiterlijk acht weken na de aanvraag. Ook hierbij wordt de VOG persoonlijk aan de aanvrager toegezonden.

Afwijzing op de aanvraag

Uiteraard kan het onverhoopt gebeuren dat de VOG aanvraag wordt afgewezen. In dat geval kan bezwaar worden gemaakt. Dit doe je binnen zes weken na dagtekening van de afwijzing. In het bezwaarschrift moet worden aangegeven waarom je het niet eens bent met het besluit. Krijg je als besluit op het bezwaarschrift opnieuw een afwijzing, dan kun je binnen zes weken na dagtekening van deze beslissing op bezwaar in beroep gaan bij de rechtbank. Bij de afwijzende beslissing op bezwaar is uitleg gevoegd over hoe dat gedaan kan worden.

Weegt een langer geleden gepleegd strafbaar feit nog mee voor de beslissing?

Hoe lang een gepleegd strafbaar feit meegewogen wordt in de beslissing, hangt af van verschillende factoren. Ten eerste is dat het screeningsprofiel. Standaard kijkt men vier jaar terug en bij iemand jonger dan 23 jaar twee jaar. Maar er zijn ook functies waarbij langer teruggekeken wordt. Dit kan variëren van 5 jaar voor o.a. een wegvervoerondernemer goederenvervoer of personenvervoer, in de taxibranche, in de beveiliging van de burgerluchtvaart, een rijinstructeur, etc. tot 10 jaar voor een beëdigde tolk/vertaler, buitengewoon opsporingsambtenaar, personen werkzaam bij een politieke dienst of bij het Ministerie van JenV en andere beroepen. Voor rechterlijke ambtenaren of voor extern en intern personeel van een inrichting of voorziening geldt zelfs een terugkijktermijn van 30 jaar.
Ten tweede is de aard van het delict bepalend. Zo zal onafhankelijk van de terugkijktermijn van een screeningsprofiel een zedendelict, hoe lang geleden ook gepleegd, altijd opkomen bij de screening. Een dergelijk delict kent namelijk een onbeperkte terugkijktermijn.

VOG voor ZZP’er

Zelfstandigen Zonder Personeel (ZZP’ers) kunnen door opdrachtgevers ook gevraagd worden om een VOG te overleggen. Het kan zelfs zo zijn dat een zzp’er verschillende VOG-aanvragen moeten doen voor verschillende opdrachtgevers, omdat andere screeningsprofielen van toepassing kunnen zijn.

Status van de aanvraag

Helaas kan Digitaal VOG de status van de gedane aanvraag niet checken. Wanneer je deze wilt weten, kun je dit zelf bij Dienst Justis opvragen.
Ook is het niet mogelijk om de VOG-aanvraag in te trekken als deze eenmaal door Digitaal VOG is aangevraagd bij Dienst Justis.

Verklaring omtrent goed gedrag aanvragen
DutchEnglish